thema

reeks debatten over het Legermuseum

Het Legermuseum in Delft zal in 2013 vertrekken naar een nieuw onderkomen. Het pand komt vrij en heeft een nieuwe bestemming nodig. Dit vraagt om zorgvuldige keuzes. Het pand is centraal gelegen op een beeldbepalende positie voor de stad Delft. Het is een bijzonder groot pand, waarvoor een culturele functie gezocht wordt. Gezien de huidige situatie in de culturele wereld zijn de mogelijkheden beperkter dan in het verleden. De financiële situatie is niet eenvoudig voor nieuwe culturele initiatieven en de concurrentie is sterk.

In contacten met wethouder Milene Junius en gemeentesecretaris Hans Krul is gebleken dat behoefte is aan ideeën voor het gebouw. Daarom is in het programma van TOP in 2013 ruimte gemaakt voor een discussie over de mogelijke invulling van het legermuseum. Als deze op tafel liggen kan besloten worden via welke procedure eventuele uitwerking kan plaats vinden. Voor de uitvoering van dit idee is contact gezocht met JLK Projects. JLK Projects is gespecialiseerd in het opzetten van grootschalige -veelal internationale- culturele initiatieven, waarbij een koppeling wordt gemaakt naar andere econo-mische sectoren.

Voorstel proces
In het verleden is door TOP reeds eerder succesvol gewerkt met een proces waarin in de vorm van een debatserie- de dialoog is aangegaan met verschillende partijen in de stad. Na de debatten wordt de inhoudelijke verwerking van de resultaten gedaan door een werkgroep. Zo komt een inhoudelijk voorstel tot stand waar burgers, maatschappelijke organisaties en ondernemers hun input hebben gegeven ten behoeve van issues die relevant zijn voor de stad. Een mooi voorbeeld zijn de debatten rond TIC Delft.
Idee is om dit proces opnieuw te doorlopen, waarbij in het voorjaar van 2013 in TOP een serie van 2 of 3 debatten gevoerd wordt waarin telkens 2-3 mogelijkheden voor invulling ter inspiratie gepresenteerd worden. In het debat worden vervolgens de reacties gepeild en bediscussieerd.
In het tweede kwartaal van 2013 worden de resultaten uit de debatten door een kleine werkgroep verwerkt en nader uitgewerkt. Uitkomst is een voorstel voor de invulling die recht doet aan de stad Delft en zijn inwoners en het krachtenveld rondom de invulling van het pand. Dit voorstel wordt vervolgens gepresenteerd in een slotdebat.

Aansluiten bij de kwaliteiten van de stad
Om te komen tot een goede en structurele invulling is het belangrijk dat de nieuwe bestemming versterkend werkt naar de economische en culturele situatie in de stad. Delft kenmerkt zich door een sterk internationale bevolking, een sterke oriëntatie op techniek, vormgeving en wetenschap en een geschiedenis waar de VOC en het koninklijk huis een centrale rol hebben gespeeld.
Getracht is om in de onderwerpen voor de debatserie zoveel mogelijk aan te sluiten bij de sterke aspecten van de stad. Naast de genoemde ideeën kunnen natuurlijk nog andere initiatieven naar voren komen.

  1. Een constructie zoals de Kunsthal in Rotterdam. Hierbij worden tijdelijke tentoonstellingen ge-toond, die ingekocht worden. Met relatief lage vaste lasten worden tentoonstellingen van topkwali-teit geprogrammeerd voor een breed publiek. In Delft zou een sterke link naar technologie en vernieuwende materialen en processen centraal kunnen staan.
  2. Een invulling waarbij aansluiting gezocht wordt bij de keramiektraditie in de stad. Net als bij het Glasmuseum en bij SLEM (schoenindustrie) gaat het niet alleen om een museale functie, maar om een koppeling met de industrie, opleidingen, experimenteerruimte en retail.
  3. De VOC heeft een belangrijke rol gespeeld in Delft. Nederlanders trokken de wereld in. In de ontmoetingen met andere culturen kwamen nieuwe producten, nieuwe gewoonten en een nieuwe cultuur tot stand. In dit scenario zou de locatie die rol van het VOC in het nu oppakken. Als verbindingsruimte of ontmoetingsplek om nieuwe culturen en ideeën te ontdekken met thema’s die aansluiten op Delft en het internationale netwerk van de Universiteit Delft. Gedacht kan worden aan een constructie waarbij -net als in de Worldexpo in Shanghai- telkens 2 tot 4 ontwerpers, kunstenaars, vormgevers of wetenschappers uit verschillende landen gevraagd wordt invulling te geven aan actuele thema’s en ontwikkelingen in kunst, vormgeving en techniek. Door te werken met een sterk contrast ontstaat een plek van ontmoeting en ontdekking. De exposities kunnen zowel in Nederland als in het partnerland getoond worden, waardoor ook het beeld van Delft internationaal verder uitgebouwd zou kunnen worden.
  4. Het vierde scenario is er een waarbij de ruimte gebruikt wordt voor een meer theatrale en dramatische invulling. Dat kan zijn in de vorm van het tonen van theaterproducties die aangepast of ontworpen worden op de bijzondere ruimte. Een voorbeeld is de musical Soldaat van Oranje. Maar ook kan gedacht worden aan theatrale invulling met grootschalige kunst installaties. Museum Boijmans Van Beuningen heeft hier ervaring mee met speciaal ontwikkelde programmering voor de Onderzeebootloods van het Rotterdamse Havenbedrijf. Maar ook reeds ontwikkelde grootschalige installaties die normaal maar zelden te zien zijn door hun ruimtebeslag zouden hier een plek kunnen vinden. Een plek van verwondering.
  5. De DingFabrik in Duitsland is de vijfde inspiratiebron. Het is een fabriek in het hart van de stad waar gelegenheid wordt geboden om de eigen creativiteit fysiek vorm te geven middels rapid prototyping. De fabriek is toegankelijk voor iedereen: professionals, studenten, voorbijgangers. Er kunnen 3D ontwerpen gemaakt worden, op locatie of vanuit een andere plek. Vervolgens kan het ontwerp in 3D uitgeprint worden. Of kun je het zelf maken in de werkplaats. Het is een ruimte voor experiment, productie, interdisciplinaire samenwerking. Naast deze functie worden er workshops gegeven en tentoonstellingen gemaakt.
  6. Uit de TU is het idee gekomen voor een University College. Diverse universiteiten hebben een dergelijk college, dat zich meer richt op internationale studenten. Bij een dergelijk scenario horen ook typische faciliteiten die passen bij een academische traditie, zoals congresruimte.